Pararem Pamitegep Desa Bugbug

PARAREM PAMITEGEP



A.   Indik Wewaneunan Sane Wenten Ring Tanah Palemahan Desa.

I.             Pamiteges :

1.      Sane kasinanggeh Tanah Palemahan Desa Adat luire: a. Tanah Karang desa; n. Tanah Druwen Desa marupa bangket miwah tegal;  c. Tanah melakang Desa marupa Laba Pura;  r. Tanah Tegal Pura miwah telajakannya; k. Tanah setra; d. Tanah margi ageng miwah telajakannya;  t. Tanah Ayahan Desa (AYDS);  s. Tanah bangket miwah tegal druwen krama. w. Tanah kumpeni sane kawawa antuk Desa; l. Tanah tukad, jelinjing, telaga Ian sebacakannya.
2.       Sane kasinanggeh wewangunan luire: a. Umah, gedong, sane ngangge tembok batu-bata, semen Ian sebacakannya; n. Bale Bali sekadi: Bale Gede, Meten, Saka Wolu, Saka Pat, Sakanem, miwah cacanggahan;  c. Tenten, kubu, kandang Ian sebacakannya; r. Pura, Palinggih, Pengayatan.

II.           Daging Pararem


1.      Sang sapa sira ugi sane pacang matatangunan ring Palemahan Desa Adat Bugbug, patut matur supeksa ring Prajuru Desa Adat, sanistane ring Pangenter Palemahan.
2.      Yan wenten krama sane matatangunan ring tanah palemahan druwen ngeraga patut matur supeksa ring Prajuru Desa, tur Prajuru patut nureksain genah kalih tingkah wewangunan punika napike sampun manut ring pararem sane wenten.
3.     Yan prade wenten sinalih tunggil krama utawi warga Desa Adat Bugbug, nangun wewangunan ring tanah Palemahan druwen Desa sajabaning ring tanah karang desa, nenten matur supeksa ring Prajuru, majeng ring Krama inucap patut kakeninin pamidanda sekadi ring sor:
a. Yen wewangunan punika sampun puput sadurung pararem puniki kaputusang, sane madruwe wewangunan patut kakeninin pamidanda pinih ageng mapangarga 10 kg beras Sane becik tur selantur ipun krama utawi sane ngewawa wewangunan inucap patut naur upeti ring Desa nangken ngawarsa manut jimbar genah sane kawawa ngetang nangken siki are-ne keni upeti mapangarga 5 kg beras sane becik tur jimbar tanah sane kewawa tan rangkungan ring 1,5 ( asiki atengah ) are.
n. Yen wewangunan punika kawangun sesampun pararem puniki kaputusang, sane madruwe wewangunan punika patut kakeninin pamidanda Panguak Pararem maageng mapangarga 10 kg beras sane becik, tur wewangunan punika patut kagubar saha Palemahan pecak genah wewangunan punika patut kewaliang kawentenane sakadi jati mula.
4.       Tamiu sane ngewangun ring palemahan Desa Bugbug: 
a. Sane sampun polih uakan saking Prajuru/Dulun Desa kawenangang ngeranjing makrama desa Bugbug, saha naur pangepok mapangarga 25 kg beras sane becik tur naur upeti ngewarsa gong arta mapangarga 10 kg beras sane becik sanangken are.
n. Sane tan polih uakan saking Prajuru/Dulun Desa keni pamidanda maageng mapangarsa 50 kg beras sane becik, tur wewangunan inucap patut kagubar.
5.       Ring Tanah Palemahan druwen Desa sane kapungetang antuk Desa, sapa sira ugi nenten kadadosang ngewangun wewangunan utawi nandur kekayonan sajabaning sane sampui katuduh antuk Prajuru / Dulun Desa.


B.   Indik Pawiwahan Warga Desa Adat Bugbug Majeng Rine Warga Tamiu.

I.                    Sulur Pamiteges :

Sane Kasinanggeh warga desa adat Bugbug inggih punika manut ring daging Awig-Awig desa adat Bugbug palet 1 pawos 8 angka I aksara (a):
Sane kasinanggeh warga tamiu inggih punika wong sakeng dura desa utawi dura negara sane durung kemanggehang ring ilikita krama desa adat Bugbug.

II.   Daging Pararem

1.       Yen wenten wong pawestri daha utawi nyapian utawi balu warga desa adat Bugbug pacang merabian utawi nganten sareng warga tamiu, kulawarga sang pawestri mangda matur uninga ring Prajuru desa tur Prajuru ngicenin sulur pawiwahan.
2.       Kulawarga pradana patut ngaturin Prajuru adat miwah manggala dinas mangda nedunin ritatkala pengambilan miwah pamuput upacara pawiwahan.
3.       Mungguing swadarman sang mengambil:
a.       Ritatkala pengambilan anake istri :
(I).                 Makta Jambe Sedah ( Buah Base ) apasang minakadi sedah ( Base ) 2 (kalih) ampin, jambe ( Sedah ) 4 ( papat ) satmaka dasar pinunase ring skala majeng ring kulawarga pradana.
(II).               Ngaturang canang paneduh ring sanggah uttawi merajan kulawarga pradana make dasar matur uninga ring niskala majeng ring panembahan, miwah sesuhunan kulawarga pradana.
         n.   Ritatkala nunas mapamit miwah muputang upacara pawiwahan ring genah kulawarga pradana:
(I).    Kulawarga purusan kasarengin antuk Prajuru adat miwah dines maka manggala saksi tatkala matemuang bebawos indik pamuput upacara pawiwahan inucap.
(II).  Maka sarana upakara upacara manut Tri Upa Saksi, luire: ring merajan pradana ngaturang banten pejati miwah runtutannya manut kawentenan, segehan ring natar, canang pangrawos miwah jambe sedah maruntutan jinah pitukun daha samas keteng bolong ring genah pesamuan para saksi.
(III).Nawur prabea pangentos ayah-ayah ring desa, marupa jinah mapangarga 15 (limolas) kg beras sane becik tur ngeranjing ring Desa Adat abagian, Banjar Adat abagian, miwah Seka Teruna-Teruni abagian.
4.       Prade wong pawestri warga desa adat Bugbug karorodang antuk tamiu, mangda sang nruwenang pawestri punka digelis matur uninga ring Prajuru Adat miwah dinas tatkala nerima utusan pejati saking kulawarga purusa.
5.       Yan pejati punika sampun katerima antuk sang nruwenang pawestrine, saking kulawarga purusa patut ngelanturang pemargine antuk "Milaku" makta srana jambe sedan miwah daging pewargan, wus punika wau kalaksanayang "Mararasan" maigumang indik pemargin pawiwahan selantur ipun.
6.       Pawiwahan punika sampun kasinanggeh puput utawi sah yan sampun kamargiang Tri Upa Saksi manut catur dresta, sakadi sampun mabuta saksi utawi makala-kalaan, sampun mawidhi widhana ( Dewa Saksi) tur sampun kasaksinin antuk kulawarga saking purusa miwah pradana saha kasaksinin antuk prajuru adat miwah manggala dinas saking pradana miwah purusa.

7.       Yan warga desa adat Bugbug sane lanang utawi istri ngarnbil anak saking dura desa utawi dura negara yan sane kaambil durung maagama Hindu, patut ka-sudhi-wadhani rihin wau prasida kapuputang upacara pawidhi widanane manut dresta agama Hindu.
8.       Pemargine muputang upacara Pawiwahan ka jaba desa patut ngaturin dane prajuru adat miwah manggala dinas. Pinih nampek ngatigang rahinayang sampun ngaturin dane Prajuru Adat miwah manggala dinas mangda nedunin pinaka saksi ring rahina miwah genah upacarane pacang kalaksanayang.
9.       Sumangdene upakara/upacarane memargi becik sang maduwe karya mangda nganutin pituduh dane prajuru tatkala pacang ngemargiang upacara/upakarane ring pagenahan sang istri (pradana).
10.   Sadurung upakara/upacarane nunas mapamit miwah ngepok utawi majauman saking kulawarga purusa ka pagenahan pradana kamargiang, saking kulawarga purusa patut nunas sasulur indik upakara majeng ring kulawarga pradana.
11.   Yan pamargin pawiwahanne puput sapisan sajeroning arahina saking pepadikan, pengambilan rauhing nunas mapamit utawi majauman, kulawarga lanang utawi wadone saking krama desa Bugbug, patut ngaturin Prajuru Adat miwah manggala dinas mangda rauh nyaksinin upacara punika.

C.   Indik Prewayah.

1.       Yan prade wenten Krama Desa Bugbug madruwe oka buncing utawi sale, patut matui supelcsa ring Desa.
2.       Desa mapaica sasulur ring Krama inucap ngeninin indik pemargin Desa derestane majeng ring sang madruwe oka buncing utawi sale.
3.       Daging Sasulure:
a. Pacang katepakang kukul tegtege ring Busali tigang kalentungan banban sesampune wenten atur supeksa saking sang madruwe oka buncing utawi sale.
n. Indik kacuntakan sang madruwe buncing utawi sale, saha pagenahannyane miwah Desane masengker abulan pitung rahina saking embase.
c. Yan sampun tutug abulan pitung rahina, sang madruwe buncing utawi sale patut mapahayu/meretista Kahyangan Desa, pinih nista antuk sesayut pratista.
r. Swadamnan reraman sang buncing utawi sale punika patut ngaturang ayah nyanggra sajeroning aci-aci ring Desa dados Prawayah.
k. Sadurung pacang tedun ngayah Prawayah patut nyuciang raga majalaran antuk masegawu ring Bale Agung ritatkala Desane ngunggahang sekar/ matenung.
I. Nyada m.apitegets ngemademang ayah wusan dados Prawayah mawiwit saking pinunas ngeraga seantukan sampun lingsir utawi macihna sungkan-sungkanan.
4.       Patuas utawi olih-olihan Prawayah luire:
a. Jinah saking Desa manut kawentenan.
n. Pengangge arangsukan saking Desa manut kawentenan.
c. Tandingan/Kaos saking Desa tatkala aci ageng.
5.       Tatingan saking Desa: 
a. Tatkala sang madruwe buncing utawi sale mapahayu/mretista Kahyangan Desa manut kawentenan.
n. Yan prade I Prewayah seda: Kain Putih 10 M, Beras 10 kg, Jinah Bolong 50 keteng,
c. Yan prade I Prewayah Kaaben/ Kepalebonang: Kain Putih 20 M, Beras 50 kg. Jinah Bolong 200 keteng.
Yan prade I Prewayah Mausaba Kelodang utawi atmawedana, sapisan: Kain Putih 10m, Jinah Bolong 100 Keteng.
6.       Yan Prade I Prewayah tan presida nganutin swadarmannya, Desane patut ngentenin Prewayah inucap masrana antuk canang apasang sekadi ngentenin / ngendekang tarunan pasting.

D.   Indik Juru Gamel

1.       Ritatkalaning ngenterang pemargin aci-aci, Desane nyejerang lelangon miwah ilen-ilen druwen Desa manut Awig-awig pawos 26 angka 8.
2.       Lelangun sane kajejerang sajeroning pararem puniki inggih punika: Gong Desa/Gong Gede, Gambang miwah Salonding. Antuk punika Desa patut ngawentenang juru gamel.
3.       Sane kebawos Juru Gamel ring pararem puniki inggih punika: Krama Desa sane wikan matetabuhan indik ilen-ilen walin pura / kahyangan.
4.       Panemayan tedun dados juru garnet luire:
a. Mawiwit saking turunan,
n. Mawiwit saking kajudi antuk Desa,
c. Masegawu ring Bale Agung ritatkala Desane ngunggahang sekar / matenung.
5.       Nyada mapiteges ngamademang ayah wusan dados juru gamel inggih punika mawiwit saking pinunas ngeraga seantukan sampun lingsir utawi macihna sungkan-sungkanan.
6.       Patuas utawi olih-olihan juru gamel luire:
a. Jinah saking Desa manut kawentenan,
n. Pengangge arangsukan sakeng Desa manut kawentenan.
c. Tandingan / kawos saking Desa tatkala Aci Agung.
7.       Tatingan saking Desa:
a. Yan prade I Juru Gamel seda: Kain Putih 10 m, Beras 10 kg, Jinah bolong 50 keteng,
n. Yan prade 1 Juru Gamel kaaben / kapalebonang: Kain Putih 20 m, Beras 50 kg, Jinah bolong 100 keteng.
c. Yan prade I Juru Gamel Mausaba Kelodang utawi Atma Wedana, sapisan: Kain Putih 10 m, Beras 50 kg, Jinah bolong 100 keteng.
8.       Yan prade Juru Gamel tan prasida nganutin swadarmanya, Desane patut ngentenin juru gamel inucap maserana antuk canang apasang sekadi ngentenin / ngendekang Turunan Pasting.




No comments:

Post a Comment